Międzybrodzie Bialskie

Ochrona Przyrody

1. Spośród form ochrony przyrody ożywionej i nieożywionej, wymienionych w ustawie z dnia 16 kwietnia 2004 r. ( Dz.U.Nr 92 poz. 880 z późn. zm.), do chwili obecnej na terenie Gminy Czernichów (Międzybrodzie Bialskie stanowi ok. 50% powierzchni Gminy Czernichów) utworzono: Specjalny Obszar Ochrony Siedlisk NATURA 2000 Beskid Mały, PLH 23( Ostoja Siedliskowa) o powierzchni ogólnej: 7.186,16 ha; zatwierdzony przez Komisję Europejską w 2008r. - dwie izolowane enklawy znajdujące się w: środkowo – zachodniej części Gminy w ( pasmo Czupla i północne stoki Magurki Wilkowickiej) oraz jej wschodniej części ( pasmo Wielkiego Cisownika Jaworzyny i Beskidu), Park Krajobrazowy Beskidu Małego o powierzchni ogólnej: 25.770,00 ha ( otulina – 22.250,00 ha); utworzony w 1998r. ( w granicach PKBM znajduje się 100% powierzchni Gminy, tj. 5626 ha, w tym: 4045 ha oraz otulina – 1581 ha.

Aktualne zamierzenia w zakresie zwiększenia ilości proponowanych nowych form ochrony przyrody na terenie Międzybrodzia Bialskiego (indywidualne i małoobszarowe formy ochrony), oparte o przeprowadzone ekspertyzy i waloryzacje przyrodnicze oraz rozpoznanie walorów zieleni przyzagrodowej, przydrożnej i w drzewostanach leśnych, przedstawia poniższa tabela:

Nazwa obiektu

Forma ochrony

Położenie

Cel ochrony

Rozlewiska Jeziora Międzybrodzkiego

 

Użytek ekologiczny

Międzybrodzie Bialskie

Rozlewiska z roślinnością wodną i szuwarową – rzadko spotykane w terenach podgórskich

 

Młaka na Górze Cieniowej

Użytek ekologiczny

Międzybrodzie Bialskie – Ponikiew, ok. 1,5 km na południowy wschód od szczytu Czupla

 

Kwaśna młaka turzycowa

Gaiki

Rezerwat przyrody

Międzybrodzie Bialskie-Żarnówka. Północne stoki Gaików w sąsiedztwie czerwonego szlaku z Hrobaczej Łąki na Przełęcz Przegibek

Płaty żyznej buczyny karpackiej, jaworzyny Gorskiej i kwaśnej buczyny górskiej

Czupel

„ Powierzchniowy pomnik przyrody” ( pozaustawowa forma ochrony przyrody)

Międzybrodzie Bialskie

Płaty kwaśnej buczyny górskiej z lokalnym ekotypem buka

Klon zwyczajny

Pomnik przyrody ożywionej

Międzybrodzie Bialskie - Ubocz

Drzewo wolnostojące o obw. pnia 350 cm

Jesion wyniosły

Pomnik przyrody ożywionej

Międzybrodzie Bialskie - Ubocz

Drzewo wolnostojące o obw. pnia 315 cm

Robina akacjowa

Pomnik przyrody ożywionej

Międzybrodzie Bialskie - Ubocz

Drzewo wolnostojące o obw. pnia 315 cm

Lipa drobnolistna

Pomnik przyrody ożywionej

Międzybrodzie Bialskie- Podgórki

Drzewo wolnostojące o obw. pnia 350+315 cm

Lipa drobnolistna

Pomnik przyrody ożywionej

Międzybrodzie Bialskie- Podgórki

Drzewo wolnostojące o obw. pnia 350+205 cm

Kolon jawor

Pomnik przyrody ożywionej

Żarnówka Duża

Drzewo wolnostojące o obw. pnia 315 cm

Jesion wyniosły

Pomnik przyrody ożywionej

Żarnówka Duża

Drzewo wolnostojące o obw. pnia 280 cm

Wszystkie ww. zgłoszone propozycje nowych obszarów i obiektów chronionych zostały ujęte w opracowanej inwentaryzacji elementów środowiska przyrodniczego, stanowiącej jeden z istotnych elementów przygotowanej dokumentacji do projektu planu ochrony PKBM.

 

 

Budowa Geologiczna

 

1.Geologicznie rejon Międzybrodzia Bialskiego jest częścią Zachodnich Karpat Fliszowych, jednostki strukturalnej Zwanej Płaszczowiną Śląską, reprezentowany przez utwory serii godulskiej i istebniańskiej kredy środkowej i górnej litologicznie wykształcone, jako łupki ilaste, wstęgami ułożone piaskowce i zlepieńce. Na utworach kredy zalegają utwory czwartorzędowe akumulacji rzecznej rzeki Soły i potoku Ponikiewki oraz Żarnówki Dużej. Strukturę geologiczną bardzo dobrze widać w kamieniołomach oraz wyrobiskach, powstałych w czasie budowy zapory wodnej oraz zbiornika na szczycie Góry Żar.

Teren Międzybrodzia charakteryzuje się dość stromymi górskimi zboczami, do których szczególnie zliczamy zachodni stok Żaru (ok. 40º spadku), północny stok Czupla i Magurki Wilkowickiej.

Międzybrodzie Bialskie to zgrupowanie czterech dolin ułożonych równolegle względem siebie w układzie równoleżnikowym, przedzielonych grzbietami niewielkich wzniesień oraz prostopadle przylegających do największej doliny rzeki Soły. Rzeka ta, która wg M. Klimaszewskiego, tworzy w tym miejscu przełom zaliczany do przełomów erozji wstecznej. Natomiast T. Zientara uważa, że przełom ten, obok znamion przełomu regresyjnego ma cechy przełomu strukturalnego, gdyż założony jest na potężnych dyslokacjach (uskokach), których kierunki są zgodne z biegiem doliny przełomowej. Przełom ten powstał w wyniku erozji wstecznej dawnego prawobrzeżnego dopływu Wisły, który miał swe źródła na pograniczu obecnej Porąbki i Międzybrodzia. Pra-Soła płynęła wówczas, tj. przed zlodowaceniem krakowskim, od Żywca w kierunku północno-zachodnim przez otwartą dość szeroko Bramę Wilkowicką. W okresie Glacjału Krakowskiego (jeden z okresów zlodowacenia epoki lodowcowej), gdy masy lądolodu oparły się o Beskid Mały zamykając odpływy rzek, doszło prawdopodobnie do utworzenia przełomu. Długość przełomu wynosi ok. 10 km, szerokość zawiera się od 120 m do 1500 m. Posiada on dwa zwężenia; jedno w południowej części w Tresnej, drugie w północnej części doliny w Międzybrodziu Bialskim. Zwężenia te zostały wykorzystane do budowy zapór wodnych w Tresnej ukończonej w 1965 roku oraz na pograniczu Międzybrodzia Bialskiego i Porąbki, oddanej do użytku w 1936 roku.

Góry w Międzybrodziu Bialskim podlegają modelowaniu przez szereg procesów rzeźbotwórczych takich jak:

  1. Powstawanie osuwisk fliszowych; jedno z większych osuwisk znajduje się na prawym brzegu Soły, ok. 1 km poniżej zapory. Zostało ono zbadane naukowo i opracowane przez T. Zientarę. („Rola gwałtownych ulew i powodzi w modelowaniu rzeźby Beskidów” I.G. PAN Prace Geograficzne Nr 60, 1968 r.). (fot)
  2. Składanie materiału transportowanego przez potoki i rzeki, a w szczególności Ponikiewki w jej środkowym biegu.
  3. Spłukiwanie powierzchniowe pól uprawnych
  4. Wietrzenie skal itp.

Gleby wsi wykazują duże zróżnicowanie. Na stokach gór są to gleby gliniaste, średnie i płytkie ze szkieletem. W dolinach potoków występują gleby gliniaste ciężkie średniogłębokie i głębokie oraz mady kamieniste. Na stokach górskich występuje silna erozja gleb. Pod względem bonitacyjnym (ocena jakości gleby pod względem wartości użytkowej) przeważają gleby średnio i mało urodzajne, nie sprzyjające pracy w rolnictwie.

Na szczególną uwagę zasługuje jedyna w Międzybrodziu Bialskim jaskinia szczelinowa o dł. 25 m zwana Wietrzną Dziurą lub Smoczą Jamą. Znajduje się niedaleko schroniska na Magurce Wilkowickiej. Wspomina o niej Andrzej Komoniecki w „Dziejopisie Żywieckim” w ten sposób „… Magórka, a tam ma być dziura jedna, w którą gdyby kaczora wpuścił, w Jaworzu, za Bielskiem…wypłynęłaby wodą” sugerując jej połączenie z podziemnymi wodami wypływającymi aż w Jaworzu.

Jaskinia - Wietrzna DziuraWejscie do jaskini "Wietrzna Dziura"

Przekrój

Na terenie Międzybrodzia Bialskiego nie występują źródła wód mineralnych.

Do wód powierzchniowych - oprócz rzeki Soły - można zaliczyć cztery większe potoki górskie, które wpadają bezpośrednio do Jeziora Międzybrodzkiego tj.; Ponikiewki, Żarnówki Dużej, Żarnówki Małej i Suchego Potoku. Potoki te zasilane są przez cieki wodne mające swoje nazwy. Wymienione potoki mają różny reżim wodny. Niskie wodostany występują w miesiącach: wrześniu, październiku, styczniu, lutym. Jest to uwarunkowane niewielkimi opadami oraz uwiezieniem wody w postaci śniegu i lodu. Największe wodostany mają miejsce pod koniec czerwca i w miesiącu lipcu. Wiąże się to z ciągłymi, trwającymi często kilka dni pod rząd, opadami deszczu.

 

 

 

Fauna i Flora

1. Flora

W szacie roślinnej Międzybrodzia Bialskiego dominującą rolę odgrywają zespoły leśne będące jej najważniejszym bogactwem i stanowiące niemal 2/3 powierzchni gminy. Pierwotnie teren wsi pokrywał rozległy kompleks buczyny bukowo-jodłowej (w rejonie szczytów) oraz dębowo-grabowej (w niższych partiach). Do dziś pierwotną szatę zachowało tylko zbocze Góry Żar. Długotrwała działalność człowieka doprowadziła do zniszczenia pierwotnej puszczy. W XIX wieku rozpoczęto sztuczne zalesianie tego terenu świerkiem. Współcześnie na tym obszarze dominują lasy świerkowe z domieszką: buka, jodły, sosny, jaworu, jesionu, dębu, wierzby, olchy oraz wiązu górskiego. Można tu także spotkać niewielkie skupiska sosny wejmutki i sosny daglezji, które występują na zboczach Nowego Świata w Międzybrodziu Bialskim. Bogata jest flora porostów i runa leśnego w postaci: czarnych jagód, brusznic, dzikiej róży, malin, tarniny, dzikiego bzu, żywca gruczołowatego, szczyru trwałego, marzanny wodnej oraz żywokostu sercowatego i sałatnicy leśnej. W okolicach Góry Żar występują chronione gatunki takich roślin, jak: krokusy, przebiśniegi, pierwiosnki, osty górskie. Na północnych krańcach Międzybrodzia Bialskiego, a dokładnie na zboczu Hrobaczej Łąki, znajduje się fragment rezerwatu starobuczyny „Zasolnica” , utworzony w 1973 r. i zajmujący powierzchnię 16,64 ha. Jest on rezerwatem chronionym częściowo o typie leśnym. Celem jego utworzenia jest ochrona bardzo dobrze zachowanych i wykształconych fitocenoz (realnie istniejące zbiorowisko leśne wchodzące w skład określonej biocenozy i stanowiące w jej obrębie wyodrębniające się, niepowtarzalne zjawisko przyrodnicze. Fitocenoza jest podstawową jednostką roślinności. Cechą wyróżniającą konkretną fitocenozę jest inna niż w sąsiedztwie kombinacja gatunków roślin zorganizowanych w zbiorowisko w podobnych warunkach ekologicznych, biogeograficznych i historycznych) buczyny karpackiej, kwaśnej buczyny niżowej i grądy, jakie charakteryzują się typową strukturą i bogatym składem florystycznym. Ponadto cały teren Międzybrodzia Bialskiego wchodzi w skład Parku Krajobrazowego Beskidu Małego. Powstał on w ramach koncentracji krajowej sieci ekologicznej „ECONET-POLSKA” wraz z otuliną obejmującą całą gminę Czernichów (Międzybrodzie Bialskie stanowi ok. 50% powierzchni całej gminy). Park Krajobrazowy jest obok Rezerwatu Buka „Zasolnica” formą ochrony przyrody na obszarze Międzybrodzia Bialskiego. Został on utworzony Rozporządzeniem nr 9/98 wojewody bielskiego z dnia 16 czerwca 1998 r.

Fauna

w Międzybrodziu Bialskim charakteryzują między innymi: jelenie, sarny i dziki w rejonie Magurki, Czupla i Cisowych Grap, niszczące zagony zbóż i kartofliska w przysiółkach położonych blisko granicy lasu i na grzbietach górskich. Rzadko, przeważnie zimą, notuje się pojedyncze okazy: wilków, rysi, kuny leśnej, kuny kamionki oraz gronostai. Dość pospolicie spotykane są na tym terenie zające i lisy. Bogaty jest świat ptaków. Gniazdują tu między innymi: muchówki, trznadle, drozdy i turkawki występujące szczególnie w dolinach. Charakterystyczne dla jeziora Międzybrodzkiego jest występowanie w okresie letnim rybitwy zwyczajnej i cyraneczki. Z płazów i gadów spotkać można: salamandrę plamistą, żaby, zaskrońce, jaszczurki, a na kamienistych i nasłonecznionych brzegach Soły i jezior również żmiję zygzakowatą. Odnotowano również stanowisko gniewosza plamistego.

 

System zbiorników zaporowych w dolinie Soły stanowi istotną barierę w naturalnych szlakach migracji zwierzyny łownej (głównie jeleniowatych) z obu rozdzielonych pasm górskich Beskidu Małego – wcale nierzadkie odnotowane są przypadki przemieszczania się zwierzyny wpław przez wody Jeziora Międzybrodzkiego (w obrębie rozległych zalewisk) lub Jeziora Żywieckiego (w pobliżu zapory w Tresnej).

 

 

 

 

 

Klimat

 

1. Międzybrodzie Bialskie znajduje się w obrębie klimatu umiarkowanie ciepłego, w strefie czterech rodzajów mas powietrza: polarno-morskiego, polarno-kontynentalnego, zwrotnikowo-morskiego oraz arktycznego. Pogoda na tych terenach przez ok. 50 % dni w roku kształtuje się pod wpływem sytuacji barycznych niżowych. W okresie od lipca do października oraz w styczniu zaznacza się jednak przewaga układów wyżowych nad niżowymi. Przez 65% dni w roku napływa powietrze polarno-morskie, z maksimum w listopadzie 77% i w czerwcu 73% oraz minimum w marcu 55% i we wrześniu 60%.

Fronty atmosferyczne, czyli strefy styku mas powietrznych o różnych wartościach, odznaczają się tutaj występowaniem dużego zachmurzenia, opadów a niekiedy burz, zmianami temperatury i natężeniem siły wiatru. Często zdarza się tutaj zachmurzenie, mimo niskich gór, ok. 900 m.n.p.m., wiele szczytów znajduję się powyżej pułapu chmur tworząc tzw. "morze chmur".

W sprzyjających okolicznościach można zaobserwować Widmo Brockenu, rzadkie zjawisko optyczne spotykane w górach, polegające na zaobserwowaniu własnego cienia na chmurze znajdującej się poniżej obserwatora. Zdarza się, że cień obserwatora otoczony jest tęczową obwódką zwaną glorią.

Wieloletnia średnia roczna opadów wynosi 965mm (np. dla Żywca oddalonego 14 km. na południe, wynosi 911mm, a dla Krakowa 721mm) . Największa suma opadów przypada w lipcu i wynosi średnio 138mm, najmniejsza występuje natomiast w styczniu i w lutym – średnio 42mm. W półroczu zimowym tj. od listopada do kwietnia przypada 312mm, a w pozostałe miesiące 646mm.

W rejonach tych przeważają wiatry z kierunków południowo zachodnich i zachodnich. Ilość dni z wiatrem przekraczającym 10 m/sek. wynosi 9,3 , a z wiatrem powyżej 15 m/sek. Zaledwie 2 dni. Dochodzi tutaj do powstawania wiatrów o charakterze fenowym, czego przykładem jest halny.

W/g stacji meteorologicznej w Żywcu, na okres od 1880 do 1930 roku, średnia roczna temperatury powietrza wynosiła +7,8 ºC ; minimalna -19,2 ºC; maksymalna +31,5 ºC. Absolutne minimum wyniosło -40.6 ºC w lutym 1929 roku (związane z inwersją temperatury), zaś absolutne maksimum +37,1 ºC w lipcu 1928 roku.

Z uwagi na swe położenie i ukształtowanie terenu, można zaobserwować, głównie w półroczu letnim tzw. cyrkulację górsko-dolinną. Jest ona związana z różnicami w dobowym przebiegu nagrzewania się den dolinnych i stoków gorskich. Ze względu na dolinno-kotlinowe położenie, Międzybrodzie Bialskie jest strefą ciszy, brak silnych i ciągłych wiatrów o określonym kierunku. Stosunkowo częstym występującym zjawiskiem jest inwersja, czyli odwrócenie temperatur. Zamiast spadku temperatury wraz ze wzrostem wysokości, następuje jej wzrost.

 

 

Mapa

Galeria

Na Brodku

Ostatnie na forum

LastPhpBB3. Table phpbb_config not found!

Wszelkie prawa zastrzeżone © Międzybrodzie Bialskie