Międzybrodzie Bialskie

Budowa Geologiczna

 

1.Geologicznie rejon Międzybrodzia Bialskiego jest częścią Zachodnich Karpat Fliszowych, jednostki strukturalnej Zwanej Płaszczowiną Śląską, reprezentowany przez utwory serii godulskiej i istebniańskiej kredy środkowej i górnej litologicznie wykształcone, jako łupki ilaste, wstęgami ułożone piaskowce i zlepieńce. Na utworach kredy zalegają utwory czwartorzędowe akumulacji rzecznej rzeki Soły i potoku Ponikiewki oraz Żarnówki Dużej. Strukturę geologiczną bardzo dobrze widać w kamieniołomach oraz wyrobiskach, powstałych w czasie budowy zapory wodnej oraz zbiornika na szczycie Góry Żar.

Teren Międzybrodzia charakteryzuje się dość stromymi górskimi zboczami, do których szczególnie zliczamy zachodni stok Żaru (ok. 40º spadku), północny stok Czupla i Magurki Wilkowickiej.

Międzybrodzie Bialskie to zgrupowanie czterech dolin ułożonych równolegle względem siebie w układzie równoleżnikowym, przedzielonych grzbietami niewielkich wzniesień oraz prostopadle przylegających do największej doliny rzeki Soły. Rzeka ta, która wg M. Klimaszewskiego, tworzy w tym miejscu przełom zaliczany do przełomów erozji wstecznej. Natomiast T. Zientara uważa, że przełom ten, obok znamion przełomu regresyjnego ma cechy przełomu strukturalnego, gdyż założony jest na potężnych dyslokacjach (uskokach), których kierunki są zgodne z biegiem doliny przełomowej. Przełom ten powstał w wyniku erozji wstecznej dawnego prawobrzeżnego dopływu Wisły, który miał swe źródła na pograniczu obecnej Porąbki i Międzybrodzia. Pra-Soła płynęła wówczas, tj. przed zlodowaceniem krakowskim, od Żywca w kierunku północno-zachodnim przez otwartą dość szeroko Bramę Wilkowicką. W okresie Glacjału Krakowskiego (jeden z okresów zlodowacenia epoki lodowcowej), gdy masy lądolodu oparły się o Beskid Mały zamykając odpływy rzek, doszło prawdopodobnie do utworzenia przełomu. Długość przełomu wynosi ok. 10 km, szerokość zawiera się od 120 m do 1500 m. Posiada on dwa zwężenia; jedno w południowej części w Tresnej, drugie w północnej części doliny w Międzybrodziu Bialskim. Zwężenia te zostały wykorzystane do budowy zapór wodnych w Tresnej ukończonej w 1965 roku oraz na pograniczu Międzybrodzia Bialskiego i Porąbki, oddanej do użytku w 1936 roku.

Góry w Międzybrodziu Bialskim podlegają modelowaniu przez szereg procesów rzeźbotwórczych takich jak:

  1. Powstawanie osuwisk fliszowych; jedno z większych osuwisk znajduje się na prawym brzegu Soły, ok. 1 km poniżej zapory. Zostało ono zbadane naukowo i opracowane przez T. Zientarę. („Rola gwałtownych ulew i powodzi w modelowaniu rzeźby Beskidów” I.G. PAN Prace Geograficzne Nr 60, 1968 r.). (fot)
  2. Składanie materiału transportowanego przez potoki i rzeki, a w szczególności Ponikiewki w jej środkowym biegu.
  3. Spłukiwanie powierzchniowe pól uprawnych
  4. Wietrzenie skal itp.

Gleby wsi wykazują duże zróżnicowanie. Na stokach gór są to gleby gliniaste, średnie i płytkie ze szkieletem. W dolinach potoków występują gleby gliniaste ciężkie średniogłębokie i głębokie oraz mady kamieniste. Na stokach górskich występuje silna erozja gleb. Pod względem bonitacyjnym (ocena jakości gleby pod względem wartości użytkowej) przeważają gleby średnio i mało urodzajne, nie sprzyjające pracy w rolnictwie.

Na szczególną uwagę zasługuje jedyna w Międzybrodziu Bialskim jaskinia szczelinowa o dł. 25 m zwana Wietrzną Dziurą lub Smoczą Jamą. Znajduje się niedaleko schroniska na Magurce Wilkowickiej. Wspomina o niej Andrzej Komoniecki w „Dziejopisie Żywieckim” w ten sposób „… Magórka, a tam ma być dziura jedna, w którą gdyby kaczora wpuścił, w Jaworzu, za Bielskiem…wypłynęłaby wodą” sugerując jej połączenie z podziemnymi wodami wypływającymi aż w Jaworzu.

Jaskinia - Wietrzna DziuraWejscie do jaskini "Wietrzna Dziura"

Przekrój

Na terenie Międzybrodzia Bialskiego nie występują źródła wód mineralnych.

Do wód powierzchniowych - oprócz rzeki Soły - można zaliczyć cztery większe potoki górskie, które wpadają bezpośrednio do Jeziora Międzybrodzkiego tj.; Ponikiewki, Żarnówki Dużej, Żarnówki Małej i Suchego Potoku. Potoki te zasilane są przez cieki wodne mające swoje nazwy. Wymienione potoki mają różny reżim wodny. Niskie wodostany występują w miesiącach: wrześniu, październiku, styczniu, lutym. Jest to uwarunkowane niewielkimi opadami oraz uwiezieniem wody w postaci śniegu i lodu. Największe wodostany mają miejsce pod koniec czerwca i w miesiącu lipcu. Wiąże się to z ciągłymi, trwającymi często kilka dni pod rząd, opadami deszczu.

 

 

 

Mapa

Galeria

Jezioro Międzyb...

Ostatnie na forum

LastPhpBB3. Table phpbb_config not found!

Wszelkie prawa zastrzeżone © Międzybrodzie Bialskie